ความหมาย
บล็อกเชนคือบัญชีแยกประเภทดิจิทัลที่ใช้ร่วมกัน โดยธุรกรรมถูกจัดกลุ่มเป็นบล็อก และแต่ละบล็อกเชื่อมโยงกับบล็อกก่อนหน้า ทำให้บันทึกที่เพิ่มเข้าไปแล้วแก้ไขได้ยากมาก
หลักการทำงาน
แต่ละบล็อกประกอบด้วยชุดธุรกรรมและค่าแฮช (hash) ของบล็อกก่อนหน้า แฮชคือลายนิ้วมือดิจิทัลสั้น ๆ ที่สร้างจากฟังก์ชันทางคริปโตกราฟี แม้เปลี่ยนข้อมูลนำเข้าเพียงตัวอักษรเดียวก็จะได้แฮชที่ต่างไปโดยสิ้นเชิง เนื่องจากทุกบล็อกมีแฮชของบล็อกก่อนหน้า การแก้ไขธุรกรรมเก่าจะทำให้แฮชของบล็อกนั้นเปลี่ยน และตัดการเชื่อมโยงกับทุกบล็อกที่ตามมา
คอมพิวเตอร์จำนวนมากที่เรียกว่าโหนด (node) เก็บสำเนาบัญชีแยกประเภทและตรวจสอบบล็อกใหม่แต่ละบล็อกตามกฎของเครือข่าย กลไกฉันทามติ (consensus mechanism) เป็นตัวตัดสินว่าใครจะเพิ่มบล็อกถัดไปได้ ใน Proof of Work นักขุดแข่งขันกันด้วยพลังประมวลผล ส่วนใน Proof of Stake วาลิเดเตอร์ล็อกเหรียญไว้เป็นหลักประกัน บล็อกเชนสาธารณะเปิดให้ทุกคนอ่านบัญชีและเข้าร่วมได้ ขณะที่บล็อกเชนแบบต้องได้รับอนุญาต (permissioned) จำกัดการเข้าร่วมไว้เฉพาะสมาชิกที่ได้รับอนุมัติ
การออกแบบนี้ทำให้เขียนประวัติใหม่ได้ยากมาก แต่ไม่ใช่เป็นไปไม่ได้ ในทางทฤษฎี ผู้โจมตีที่ควบคุมพลังขุดหรือเหรียญที่สเตกไว้ส่วนใหญ่ของเครือข่ายอาจจัดเรียงบล็อกล่าสุดใหม่ได้ สมาร์ตคอนแทรกต์ กระเป๋าเงิน และกระดานเทรดที่สร้างขึ้นรอบบล็อกเชนก็อาจมีจุดบกพร่องของตัวเอง การที่โทเคนทำงานบนบล็อกเชนไม่ได้บอกเลยว่าโทเคนนั้นมีมูลค่า บริหารจัดการดี หรือปลอดภัยที่จะถือ
ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ)
สมมติว่าเชน X เพิ่มบล็อกใหม่ทุก 15 วินาที และผู้รับเงินรอจนมีบล็อกต่อท้ายบล็อกที่บันทึกการชำระเงินเพิ่มอีก 20 บล็อก
เวลารอ = 20 × 15 วินาที = 300 วินาที หรือ 5 นาที
หากต้องการย้อนการชำระเงิน ผู้โจมตีต้องสร้างบล็อกนั้นใหม่พร้อมอีก 20 บล็อกที่ตามมา รวมทั้งหมด 21 บล็อก และทำให้เครือข่ายยอมรับเชนที่เขียนใหม่
บล็อกใหม่แต่ละบล็อกเพิ่มอีกชั้นที่ต้องย้อนกลับ การรอหลายบล็อกจึงทำให้บันทึกเปลี่ยนแปลงได้ยากขึ้นมาก แม้จะไม่ใช่เป็นไปไม่ได้
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เชื่อว่าบล็อกเชนทำให้โทเคนที่สร้างบนนั้นมีมูลค่าหรือปลอดภัย
- เข้าใจว่าบันทึกไม่มีทางถูกเปลี่ยนแปลงได้ไม่ว่าในกรณีใด
- ถือว่าการชำระเงินเสร็จสมบูรณ์ ก่อนที่จะมีบล็อกต่อท้ายครบตามจำนวนที่ผู้รับกำหนด
- สับสนระหว่างจุดบกพร่องของกระดานเทรดหรือสมาร์ตคอนแทรกต์ กับความล้มเหลวของตัวบล็อกเชนเอง
อภิธานศัพท์นี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ