ความหมาย
ตลาดกระทิงคือช่วงเวลายาวนานที่ราคาปรับตัวขึ้น และตลาดหมีคือช่วงเวลายาวนานที่ราคาปรับตัวลง ทั้งสองคำใช้อธิบายทิศทางโดยรวมของตลาด กลุ่มสินทรัพย์ หรือสินทรัพย์ตัวใดตัวหนึ่งในระยะหลายเดือน ไม่ใช่ไม่กี่วัน
หลักการทำงาน
ทั้งสองคำไม่มีกฎอย่างเป็นทางการ ธรรมเนียมที่ใช้กันแพร่หลายในตลาดหุ้นเรียกการลดลงตั้งแต่ 20% ขึ้นไปจากจุดสูงสุดล่าสุดว่าตลาดหมี และเรียกการขึ้นตั้งแต่ 20% ขึ้นไปจากจุดต่ำสุดว่าจุดเริ่มต้นของตลาดกระทิง การลดลง 10% ถึง 20% มักเรียกว่าการปรับฐาน (correction) เกณฑ์เหล่านี้เป็นธรรมเนียมที่นักวิเคราะห์และสื่อใช้กัน ไม่ใช่นิยามที่ตลาดหลักทรัพย์หรือหน่วยงานกำกับดูแลกำหนด
วงการคริปโตใช้คำเหล่านี้อย่างหลวม ๆ กว่า ส่วนหนึ่งเพราะการขยับ 20% เป็นเรื่องปกติแม้อยู่ในแนวโน้มระยะยาว ผู้คนมักอธิบายตลาดกระทิงและตลาดหมีของคริปโตจากทิศทางโดยรวมในช่วงหลายเดือน จากการที่ราคาอยู่เหนือหรือใต้เส้นค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ระยะยาว หรือจากระยะห่างของราคาจากจุดสูงสุดตลอดกาลครั้งก่อน
ความยาวและความลึกของตลาดกระทิงและตลาดหมีในอดีตแตกต่างกันมาก จึงไม่มีระยะเวลาปกติที่จะใช้อ้างอิงได้ แต่ละช่วงมักยืนยันได้เมื่อมองย้อนหลังเท่านั้น คือเมื่อรู้แล้วว่าจุดสูงสุดหรือจุดต่ำสุดอยู่ที่ใด การดีดตัวระยะสั้นในตลาดหมีและการย่อตัวแรงในตลาดกระทิงเป็นเรื่องปกติ สัปดาห์ที่แข็งแกร่งหรือย่ำแย่เพียงสัปดาห์เดียวจึงไม่ได้เปลี่ยนชื่อเรียก
ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ)
สมมติว่าดัชนี X ขึ้นจาก 4,000 จุดไปถึงจุดสูงสุด 5,000 จุดภายใน 18 เดือน
การขึ้นคือ (5,000 − 4,000) ÷ 4,000 = 25% ซึ่งเป็นการขึ้นต่อเนื่องที่มักเรียกว่าตลาดกระทิง
จากนั้นดัชนีลดลงเหลือ 3,900: (3,900 − 5,000) ÷ 5,000 = −22% ซึ่งเลยเกณฑ์ 20% ที่นิยมใช้เรียกตลาดหมี
หากดัชนีดีดกลับไปที่ 4,500 ก็ยังต่ำกว่าจุดสูงสุดอยู่ (4,500 − 5,000) ÷ 5,000 = −10%
ชื่อเรียกเหล่านี้อธิบายการเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นไปแล้ว ไม่ได้บอกว่าช่วงถัดไปจะยาวนานเพียงใด
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ถือว่าเกณฑ์ 20% เป็นกฎทางการ แทนที่จะเป็นธรรมเนียม
- ประกาศว่าเข้าสู่ตลาดกระทิงหรือตลาดหมีครั้งใหม่หลังจากสัปดาห์ที่แข็งแกร่งหรืออ่อนแอเพียงสัปดาห์เดียว
- เข้าใจว่าตลาดกระทิงหรือตลาดหมีครั้งถัดไปจะยาวนานเท่าครั้งก่อน
เครื่องคำนวณที่เกี่ยวข้อง
อภิธานศัพท์นี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ