Tanım
Hisse kanıtı (PoS), bir blokzincirin yeni bloklar üzerinde uzlaşma yöntemidir; bu yöntemde doğrulayıcılar ağın coinlerini teminat olarak kilitler ve stake ettikleri miktarla orantılı olarak blok önermek ve onaylamak üzere seçilir.
Nasıl çalışır?
Doğrulayıcı olmak için bir katılımcı, ağın yerel coininden belirli bir miktarı stake eder, yani kilitler. Ardından protokol, yeni blok önermek için bazı doğrulayıcıları, bu blokları kontrol edip oylamak için de diğerlerini seçer; seçilme şansı stake miktarı büyüdükçe artar. Bu işi doğru yapan doğrulayıcılar, ağa bağlı olarak yeni ihraç edilen coinlerden, işlem ücretlerinden ya da her ikisinden gelen ödüller kazanır.
Doğrulayıcıları dürüst tutan şey stake'tir. Bir doğrulayıcı kuralları çiğnerse, örneğin çelişen iki bloğu imzalarsa, protokol stake'inin bir kısmını yok edebilir. Bu cezaya slashing (kesinti cezası) denir. Doğrulayıcının katılması gereken sırada çevrimdışı olması gibi durumlarda daha küçük cezalar da uygulanabilir. Ödül ve cezaların büyüklüğü ile asgari stake miktarı her ağın kendi kurallarıyla belirlenir.
Hisse kanıtı, Bitcoin'in kullandığı ve madencilerin blok eklemek için işlem gücü ve elektrikle yarıştığı iş kanıtından (proof of work) farklıdır. PoS bu yarışı gerektirmediği için çok daha az enerji kullanır. Eleştirmenler, hâlihazırda en çok coine sahip olanların en çok ödülü kazanabileceğine ve büyük staking sağlayıcılarının ağ üzerindeki etkiyi tek elde toplayabileceğine dikkat çeker.
Örnek (varsayımsal rakamlar)
P ağında toplam 1.000.000 coin stake edildiğini ve V doğrulayıcısının bunlardan 20.000 tanesini stake ettiğini varsayalım.
V'nin stake payı = 20.000 ÷ 1.000.000 = %2; dolayısıyla 50.000 blok boyunca V'nin yaklaşık 50.000 × %2 = 1.000 blok önermek üzere seçilmesi beklenebilir.
Ağın kuralları çelişen iki bloğu imzalamanın cezası olarak stake'in %3'ünü kesiyorsa V, 20.000 × %3 = 600 coin kaybeder.
Seçilme stake büyüklüğüne göre yapılır ve doğrulayıcının kuralları çiğnediğinde riske attığı şey de aynı stake'tir.
Sık yapılan hatalar
- Slashing stake edilen coinlerin bir kısmını yok edebildiği hâlde bu coinlerin risk taşımadığını varsaymak.
- Bir doğrulayıcının seçilme şansını sabit saymak; oysa bu şans ağdaki toplam stake her değiştiğinde değişir.
- Bir konsensüs yöntemi olan hisse kanıtını üçüncü tarafların sunduğu staking ürünleriyle karıştırmak.
İlgili hesaplama araçları
Bu sözlük yalnızca eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Örneklerde varsayımsal rakamlar kullanılmıştır.