Tanım
İşlem hacmi, bir varlıkta belirli bir dönemde, çoğunlukla son 24 saatte gerçekleşen işlemlerin toplam değeridir; genellikle ABD doları cinsinden gösterilir ve varlığın işlem gördüğü tüm piyasalar üzerinden toplanır.
Nasıl çalışır?
Her işlemin bir alıcısı ve bir satıcısı vardır; hacim de bu işlemlerin değerini toplar. Kripto veri sitelerinde 24 saatlik hacim, veri sağlayıcının takip ettiği borsalar ve işlem çiftlerindeki toplamın tek bir para birimine çevrilmiş hâlidir. Sağlayıcılar farklı piyasa kümelerini takip ettiğinden aynı coin farklı hacim rakamlarıyla görünebilir. Hisse senetlerinde hacim çoğu zaman dolar değeri yerine işlem gören hisse adedi olarak raporlanır.
Hacim, bir varlığın ne kadar aktif işlem gördüğünü gösterir. Kabaca bir ölçüt hacim ÷ piyasa değeri oranıdır: oran ne kadar yüksekse varlığın değerinin o kadar büyük bir kısmı her gün el değiştirir. Hacimdeki ani sıçramalar çoğu zaman haberler, sert fiyat hareketleri veya büyük sahiplerin fon transferleriyle birlikte görülür; trader'lar da bir fiyat hareketine geniş katılım olup olmadığını değerlendirmek için hacmi kullanır.
Hacmin sınırları vardır. Aynı tarafın aktivite görüntüsü yaratmak için kendisinden alıp kendisine sattığı wash trading (sahte işlem) ile şişirilebilir; bu nedenle küçük veya az bilinen piyasalardaki çok yüksek rakamlara temkinli yaklaşmak gerekir. Hacim, likiditeyle de aynı şey değildir. Likidite, fiyatı oynatmadan şu anda ne kadar işlem yapılabileceğidir ve emir defterine bağlıdır; hacim ise yalnızca gerçekleşmiş işlemleri sayar.
Örnek (varsayımsal rakamlar)
A Coin'in üç piyasada işlem gördüğünü ve bu piyasalardaki 24 saatlik hacimlerin $30.000.000, $15.000.000 ve $5.000.000 olduğunu varsayalım.
Toplam 24 saatlik hacim = $30.000.000 + $15.000.000 + $5.000.000 = $50.000.000.
Piyasa değeri $1.000.000.000 ise hacim ÷ piyasa değeri = $50.000.000 ÷ $1.000.000.000 = %5.
B Coin'in hacmi de aynı şekilde $50.000.000, ancak piyasa değeri $100.000.000; oran $50.000.000 ÷ $100.000.000 = %50.
Aynı hacim, büyüklüğe göre çok farklı bir aktiviteye işaret eder; olağandışı yüksek bir oran da wash trading olup olmadığını kontrol etmek için bir nedendir.
Sık yapılan hatalar
- Yüksek 24 saatlik hacmi, büyük bir emrin fiyatı oynatmadan gerçekleşebileceğinin kanıtı saymak.
- Raporlanan hacmi wash trading ihtimalini düşünmeden olduğu gibi kabul etmek.
- Farklı piyasa kümelerini takip eden sağlayıcıların hacim rakamlarını birbiriyle karşılaştırmak.
- Hacimdeki bir sıçramayı fiyat yönüne dair bir işaret olarak okumak; oysa sıçrama yalnızca aktiviteyi gösterir.
İlgili hesaplama araçları
Bu sözlük yalnızca eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Örneklerde varsayımsal rakamlar kullanılmıştır.