ความหมาย
ความสูญเสียชั่วคราว (Impermanent Loss) คือส่วนที่ผู้ให้สภาพคล่องได้น้อยกว่าการถือโทเคนชุดเดียวกันไว้เฉย ๆ ซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราส่วนราคาระหว่างโทเคนในพูล
หลักการทำงาน
ในพูลของระบบผู้ดูแลสภาพคล่องอัตโนมัติ เทรดเดอร์จะซื้อโทเคนที่ราคากำลังขึ้นออกจากพูล และขายโทเคนที่ราคากำลังลงเข้าพูล ผลก็คือพูลจะเหลือโทเคนที่ราคาขึ้นน้อยลง และมีโทเคนที่ราคาลงมากขึ้น เมื่อผู้ให้สภาพคล่องถอนออก จะได้โทเคนคืนในสัดส่วนที่ต่างจากตอนฝาก และโทเคนชุดนั้นมีมูลค่าน้อยกว่าโทเคนเดิมหากถือไว้เฉย ๆ
สำหรับพูลผลคูณคงที่มาตรฐานแบบ 50/50 ความสูญเสียขึ้นอยู่กับว่าอัตราส่วนราคาขยับไปมากเพียงใดเท่านั้น ไม่ขึ้นกับทิศทาง: ความสูญเสียชั่วคราว = 2 × √r ÷ (1 + r) − 1 โดย r คืออัตราส่วนราคาใหม่หารด้วยอัตราส่วนราคาเดิม ราคาที่เพิ่มขึ้นเท่าตัว (r = 2) ให้ผลประมาณ −5.7% ราคาที่เพิ่มขึ้น 4 เท่า (r = 4) ให้ผล −20% และราคาที่ลดลงครึ่งหนึ่ง (r = 0.5) ให้ผล −5.7% เท่ากับกรณีเพิ่มขึ้นเท่าตัว พูลที่ใช้น้ำหนักแบบอื่นหรือใช้สภาพคล่องแบบกระจุกตัว (concentrated liquidity) จะใช้สูตรต่างออกไป
ความสูญเสียนี้เรียกว่าชั่วคราว เพราะจะลดลงหากอัตราส่วนกลับไปที่จุดเริ่มต้น และจะกลายเป็นความสูญเสียจริงเมื่อผู้ให้สภาพคล่องถอนออกที่อัตราส่วนที่ต่างไป ค่าธรรมเนียมการซื้อขายที่พูลได้รับอาจชดเชยได้บางส่วน ทั้งหมด หรือไม่ได้เลย ผลตอบแทนที่แสดงไว้ของพูลจึงไม่ใช่ผลลัพธ์สุทธิของผู้ให้สภาพคล่อง
ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ)
สมมติว่าคุณฝากโทเคน X 10 โทเคน ราคาโทเคนละ $100 และสเตเบิลคอยน์ 1,000 หน่วยซึ่งมีมูลค่าหน่วยละ $1 เข้าพูลแบบ 50/50 รวมมูลค่า $2,000
โทเคน X ราคาเพิ่มขึ้นเท่าตัวเป็น $200 (r = 2) หากถือไว้เฉย ๆ จะมีมูลค่า 10 × $200 + $1,000 = $3,000
พูลปรับสมดุลจนเหลือโทเคน X ประมาณ 7.071 โทเคน และสเตเบิลคอยน์ 1,414.21 หน่วย ซึ่งมีมูลค่า 2 × $1,414.21 ≈ $2,828.43
ความสูญเสียชั่วคราว = $2,828.43 ÷ $3,000 − 1 ≈ −5.7% ตรงกับ 2 × √2 ÷ (1 + 2) − 1 หรือประมาณ $171.57 ก่อนนับค่าธรรมเนียม
สถานะนี้ยังมีกำไรเป็นดอลลาร์ แต่ได้น้อยกว่าการถือไว้เฉย ๆ และมีเพียงค่าธรรมเนียมการซื้อขายเท่านั้นที่จะปิดส่วนต่างนี้ได้
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เปรียบเทียบมูลค่าในพูลกับเงินที่ฝากไว้ตอนแรก แทนที่จะเทียบกับการถือโทเคนชุดเดียวกันไว้เฉย ๆ
- เข้าใจว่าความสูญเสียจะหายไปเอง เพียงเพราะถูกเรียกว่าชั่วคราว
- ดูเฉพาะผลตอบแทนจากค่าธรรมเนียม โดยไม่ประเมินความสูญเสียจากการเคลื่อนไหวของราคาครั้งใหญ่
เครื่องคำนวณที่เกี่ยวข้อง
อภิธานศัพท์นี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ตัวเลขในตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ