Tanım
Sürekli vadeli işlemler, vade sonu olmayan ve trader'ların bir varlığın fiyatında genellikle kaldıraçla long veya short pozisyon almasını sağlayan vadeli işlem sözleşmeleridir; periyodik fonlama ödemeleri sözleşme fiyatını spot fiyata yakın tutar.
Nasıl çalışır?
Geleneksel bir vadeli işlem sözleşmesinin bir uzlaşma tarihi vardır; bu tarihte sözleşmenin vadesi dolar ve pozisyon kapatılmalı ya da yeni bir sözleşmeye devredilmelidir. Sürekli sözleşmenin böyle bir tarihi yoktur; bu yüzden teminat yettiği sürece pozisyon açık kalabilir. Trader'lar fiyat yükselirse kazandıran long ya da fiyat düşerse kazandıran short pozisyon açabilir ve pozisyonun tam değerini ödemek yerine teminat yatırır.
Vade tarihi olmadığında sözleşme fiyatını spot piyasaya doğru çekecek başka bir mekanizma gerekir. Bu mekanizma fonlama oranıdır: belirli aralıklarla bir taraftaki trader'lar diğer taraftakilere ödeme yapar. Sözleşme, varlığın birkaç spot piyasadaki ortalama fiyatı olan spot endeksin üzerinde işlem gördüğünde genellikle long'lar short'lara öder; altında işlem gördüğünde ise genellikle short'lar long'lara öder. Bu ödeme, aradaki farkı kapatan işlemleri ödüllendirir.
Borsalar ayrıca ağırlıklı olarak endekse dayanan bir işaret fiyatı (mark price) hesaplar ve çoğu bu fiyatı gerçekleşmemiş kâr/zarar ile likidasyonlar için kullanır. Bu, tek bir borsadaki son işlem fiyatında yaşanan kısa bir sıçramanın pozisyonları likide etmesini önler. Fonlama aralıkları, maksimum kaldıraç ve endeks kaynakları gibi sözleşme ayrıntıları borsadan borsaya değişir.
Örnek (varsayımsal rakamlar)
A Coin'in spot endeksinin 1.000 dolar olduğunu ve sürekli vadeli sözleşmesinin 1.010 dolardan işlem gördüğünü varsayalım.
Prim = ($1.010 − $1.000) ÷ $1.000 = %1; bu yüzden fonlama pozitife dönme eğilimindedir ve fark daralana kadar long'lar short'lara öder.
Daha sonra son işlem fiyatı kısa süreliğine 940 dolara düşerken endekse bağlı işaret fiyatı 990 dolarda kalır.
Likidasyon fiyatı 950 dolar olan bir long pozisyon likide edilmez; çünkü 990 dolarlık işaret fiyatı hâlâ 950 doların üzerindedir.
Örnek, sürekli sözleşmeyi spot piyasaya bağlayanın vade tarihi değil, fonlama ve işaret fiyatı olduğunu gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Fonlama ödemelerini göz ardı edip sürekli vadeli bir pozisyonun süresiz ve maliyetsiz tutulabileceğini varsaymak.
- Son işlem fiyatını likidasyon için kullanılan işaret fiyatıyla karıştırmak.
- Her borsada aynı fonlama, endeks ve likidasyon kurallarını beklemek.
İlgili hesaplama araçları
Bu sözlük yalnızca eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Örneklerde varsayımsal rakamlar kullanılmıştır.